Instalacja fotowoltaiczna jest inwestycją projektowaną z myślą o wieloletniej pracy. Dobrze dobrane komponenty i prawidłowo wykonany montaż mogą zapewnić stabilną produkcję energii oraz ograniczyć ilość energii elektrycznej pobieranej z sieci. Błędy popełnione na etapie projektu lub montażu mogą jednak obniżyć wydajność całego systemu, utrudnić jego serwisowanie, a w skrajnych przypadkach wpłynąć również na bezpieczeństwo instalacji.
Nie każdy problem z fotowoltaiką wynika z jakości samych paneli. Często przyczyną jest niewłaściwie dobrana moc instalacji, nieprzemyślane rozmieszczenie modułów, zacienienie, błędnie wykonane okablowanie lub zastosowanie elementów niedopasowanych do warunków konkretnego budynku.
Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji warto wiedzieć, jakie są najczęstsze błędy przy montażu fotowoltaiki i w jaki sposób można ich uniknąć.
1. Nieprawidłowe dobranie mocy instalacji fotowoltaicznej
Jednym z podstawowych błędów jest dobór instalacji wyłącznie na podstawie dostępnej powierzchni dachu albo założenie, że im więcej paneli, tym lepiej.
Moc instalacji fotowoltaicznej powinna być dopasowana przede wszystkim do rzeczywistego oraz przewidywanego zapotrzebowania na energię. W gospodarstwie domowym warto przeanalizować wcześniejsze rachunki za energię elektryczną, sposób korzystania z urządzeń oraz plany na najbliższe lata.
Jeżeli właściciel budynku planuje montaż pompy ciepła, klimatyzacji, zakup samochodu elektrycznego lub zwiększenie liczby urządzeń elektrycznych, warto uwzględnić przyszły wzrost zużycia energii już na etapie projektu.
Podobna zasada dotyczy przedsiębiorstw. Rozbudowa zakładu, dodatkowe maszyny lub zmiana godzin pracy mogą istotnie wpłynąć na profil zużycia energii.
Zbyt mała instalacja może nie wykorzystywać w pełni potencjału dostępnej powierzchni i nie pokrywać zakładanego zapotrzebowania. Z kolei nadmiernie przewymiarowany system może produkować znacznie więcej energii, niż właściciel jest w stanie wykorzystać na miejscu.
Dlatego prawidłowe projektowanie fotowoltaiki zaczyna się od analizy zużycia energii, a dopiero później od wyboru liczby i mocy modułów.
Profesjonalny montaż instalacji fotowoltaicznych powinien uwzględniać zarówno obecne potrzeby użytkownika, jak i możliwe zmiany sposobu korzystania z energii w przyszłości.
2. Montaż paneli w miejscu narażonym na zacienienie
Panele fotowoltaiczne potrzebują światła, dlatego zacienienie jest jednym z najważniejszych czynników, które należy przeanalizować przed montażem.
Problem może wydawać się oczywisty, jednak w praktyce źródła cienia bywają pomijane. Na dachu mogą to być kominy, lukarny, anteny, sąsiednie części budynku lub drzewa. W przypadku instalacji gruntowych cień może pochodzić także od ogrodzeń, innych budynków oraz roślinności.
Co ważne, położenie cienia zmienia się w ciągu dnia i roku. Fragment dachu dobrze nasłoneczniony latem może wyglądać zupełnie inaczej w okresie jesiennym i zimowym, kiedy słońce znajduje się niżej nad horyzontem.
Warto także uwzględnić przyszłość otoczenia. Młode drzewo rosnące kilka metrów od instalacji może po kilku latach stać się istotnym źródłem zacienienia.
Prawidłowo przygotowany projekt powinien uwzględniać analizę warunków nasłonecznienia i rozmieszczenie modułów w taki sposób, aby ograniczyć straty wynikające z cienia.
Nie zawsze oznacza to konieczność rezygnacji z fotowoltaiki. Czasami wystarczy zmienić rozmieszczenie części paneli, wykorzystać inną połać dachu albo rozważyć montaż na gruncie.
Największym błędem jest natomiast przypadkowe wykorzystanie całej dostępnej powierzchni bez wcześniejszego sprawdzenia, jak poszczególne fragmenty instalacji będą pracować w rzeczywistych warunkach.
3. Niewłaściwe rozmieszczenie i mocowanie paneli fotowoltaicznych
Kolejnym częstym problemem jest niewłaściwe rozmieszczenie paneli oraz zastosowanie systemu montażowego niedopasowanego do konstrukcji dachu.
Dachy mogą być pokryte dachówką ceramiczną lub betonową, blachodachówką, blachą trapezową albo innymi materiałami. Każdy z tych przypadków wymaga zastosowania odpowiednich elementów mocujących i prawidłowego sposobu montażu.
Nieprawidłowe wykonanie mocowania może prowadzić między innymi do uszkodzenia pokrycia dachowego, problemów ze szczelnością lub nieprawidłowego przenoszenia obciążeń.
Znaczenie ma również sposób rozmieszczenia modułów.
Panele nie powinny być montowane przypadkowo ani zbyt blisko elementów mogących utrudniać późniejszy dostęp do dachu. Warto uwzględnić między innymi możliwość wykonania przyszłych prac serwisowych.
Istotna jest również wentylacja modułów. Podczas pracy panele nagrzewają się, dlatego odpowiednia przestrzeń pomiędzy nimi a powierzchnią dachu pomaga w odprowadzaniu ciepła.
W przypadku instalacji gruntowych równie ważne jest właściwe przygotowanie konstrukcji wsporczej. Powinna być ona stabilna i dopasowana do lokalnych warunków terenowych.
Dobre wykonanie instalacji oznacza więc znacznie więcej niż samo przykręcenie paneli do dachu. Konstrukcja montażowa jest jednym z elementów odpowiadających za trwałość całego systemu.
4. Błędy w prowadzeniu przewodów i wykonaniu połączeń elektrycznych
Okablowanie instalacji fotowoltaicznej pozostaje w dużej mierze niewidoczne dla użytkownika, ale ma ogromne znaczenie dla prawidłowej pracy systemu.
Jednym z błędów może być niedbałe prowadzenie przewodów pod panelami. Luźne kable nie powinny zwisać ani leżeć bezpośrednio na pokryciu dachowym. Powinny być odpowiednio prowadzone i zabezpieczone.
Połączenia elektryczne wymagają precyzji oraz stosowania komponentów przeznaczonych do instalacji fotowoltaicznych.
Nieprawidłowo wykonane złącza mogą z czasem powodować problemy eksploatacyjne. Instalacja pracuje bowiem przez wiele lat w zmiennych warunkach atmosferycznych — przy wysokiej i niskiej temperaturze, wilgoci, opadach oraz silnym nasłonecznieniu.
Dlatego pozorna oszczędność na elementach instalacyjnych lub skracanie czasu montażu nie jest dobrym rozwiązaniem.
Ważne jest również odpowiednie zabezpieczenie instalacji oraz prawidłowe rozmieszczenie jej poszczególnych elementów.
Falownik powinien znajdować się w miejscu zgodnym z wymaganiami konkretnego urządzenia, zapewniającym odpowiednie warunki pracy i możliwość przyszłego serwisowania.
Profesjonalny montaż powinien obejmować nie tylko estetyczne ułożenie modułów, lecz również staranne wykonanie całej części elektrycznej systemu.
5. Ignorowanie stanu technicznego dachu przed montażem fotowoltaiki
Panele fotowoltaiczne mogą pracować przez wiele lat. Z tego względu montowanie ich na dachu, który w niedalekiej przyszłości będzie wymagał generalnego remontu, może oznaczać dodatkowe koszty.
Jeśli po kilku latach konieczna stanie się wymiana pokrycia, instalację trzeba będzie przynajmniej częściowo zdemontować, a następnie ponownie zamontować.
Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji należy ocenić stan dachu.
Szczególną uwagę warto zwrócić na starsze budynki, w których pokrycie dachowe było wykonywane wiele lat wcześniej.
Jeżeli dach wymaga remontu, często korzystniejszym rozwiązaniem będzie przeprowadzenie prac przed montażem paneli.
Analiza powinna dotyczyć nie tylko samego pokrycia. Znaczenie ma również konstrukcja dachu i możliwość bezpiecznego zamocowania systemu montażowego.
Tego elementu nie należy traktować jako zbędnej formalności. Instalacja fotowoltaiczna jest inwestycją długoterminową, dlatego miejsce jej montażu powinno być odpowiednio przygotowane.
W przypadku gdy dach nie zapewnia dobrych warunków, alternatywą może być instalacja fotowoltaiczna na gruncie, o ile pozwala na to dostępna przestrzeń i warunki nieruchomości.
6. Kierowanie się wyłącznie najniższą ceną instalacji
Cena jest istotnym elementem każdej inwestycji, jednak wybór fotowoltaiki wyłącznie na podstawie najniższej oferty może prowadzić do problemów.
Dwie instalacje o identycznej mocy nominalnej mogą różnić się pod względem jakości komponentów, zakresu wykonanych prac, sposobu montażu, zabezpieczeń oraz jakości projektu.
Dlatego porównując oferty, warto sprawdzić, co dokładnie obejmuje podana cena.
Należy zwrócić uwagę między innymi na zastosowane moduły, falownik, konstrukcję montażową, zakres prac elektrycznych, sposób prowadzenia przewodów, gwarancje oraz dostępność obsługi po zakończeniu montażu.
Warto również przyjrzeć się temu, czy firma przed przygotowaniem oferty rzeczywiście analizuje potrzeby klienta.
Propozycja identycznego zestawu dla każdego budynku może być sygnałem, że projekt nie został odpowiednio dopasowany do warunków konkretnej nieruchomości.
W fotowoltaice liczy się nie tylko cena zakupu, ale również jakość pracy systemu przez kolejne lata.
Dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja ma produkować energię przez długi czas, dlatego decyzję warto podejmować na podstawie całego rozwiązania, a nie jednego parametru cenowego.
7. Brak monitorowania instalacji po zakończeniu montażu
Ostatnim błędem jest założenie, że po uruchomieniu instalacji nie trzeba już interesować się jej działaniem.
Nowoczesne systemy pozwalają monitorować produkcję energii za pomocą aplikacji lub platform internetowych. Dzięki temu można obserwować, ile energii wytwarza instalacja i czy jej praca nie odbiega od oczekiwań.
Nagły spadek produkcji może wynikać z różnych przyczyn. Czasami jest związany z pogodą, innym razem z zacienieniem, zabrudzeniem lub problemem dotyczącym jednego z elementów instalacji.
Regularna obserwacja produkcji pozwala szybciej zauważyć nietypowe zachowanie systemu.
Warto także zachować dokumentację techniczną instalacji, informacje dotyczące zastosowanych komponentów oraz warunki gwarancji.
Dobrze wykonana instalacja fotowoltaiczna nie powinna wymagać ciągłej ingerencji użytkownika, ale jej podstawowe parametry warto kontrolować.
Fotowoltaika jest systemem energetycznym pracującym każdego dnia przez wiele lat. Im wcześniej zostanie wykryta ewentualna nieprawidłowość, tym szybciej można znaleźć jej przyczynę.
Najlepszym sposobem na uniknięcie problemów jest jednak odpowiednie przygotowanie inwestycji od samego początku.
Prawidłowy projekt, analiza zacienienia, właściwy dobór mocy, odpowiednia konstrukcja montażowa i starannie wykonana część elektryczna tworzą jeden system. Pominięcie któregokolwiek z tych elementów może wpływać na końcowy efekt.
Dlatego przy wyborze wykonawcy warto kierować się doświadczeniem, jakością projektu i zakresem oferowanych prac, a nie wyłącznie ceną.
W EKAP ENERGO realizujemy montaż instalacji fotowoltaicznych z uwzględnieniem warunków konkretnego budynku, sposobu użytkowania energii oraz możliwości technicznych nieruchomości. Dobrze przemyślany montaż od początku pozwala ograniczyć ryzyko problemów i stworzyć instalację przygotowaną do wieloletniej pracy.